Tết bánh xèo của người Quảng Ngãi

    Mỗi năm cứ đến rằm tháng Mười, người ta lại nhắc đến câu: 'Rằm tháng Mười, mười người mười quảy'.

    Quảy là một từ Việt cổ, có nghĩa là cúng bái. Theo phong tục truyền thống, đây là thời gian diễn ra lễ cúng cơm mới. Mọi gia đình, dù nghèo khó hay sang giàu, đều tùy theo gia cảnh mà sắm sanh lễ vật làm mâm cơm với gạo lúa mới là thức chính để dâng tạ ơn trên. Ở vùng nông thôn Quảng Ngãi, thay vì làm cơm mới, nhà nhà lại đúc bánh xèo.Hàng xóm không làm lễ cúng trùng nhau

    Theo nông lịch của người Việt vùng Nam Trung Bộ, đến giữa tháng Mười âm lịch vụ lúa mùa (lúa tháng Tám) đã thu hoạch xong, công việc nhà nông bắt đầu thư thả. Thóc đã phơi phóng cho vào bồ, rơm rạ đã chất thành “cây” tươm tất làm thức ăn dự trữ cho trâu bò. Được mùa, có lúa mới, nhà nông nhớ đến ơn nghĩa của trời đất cho mưa thuận gió hòa, công lao lập làng, vỡ ruộng của người xưa, nên đem những sản vật vừa thu hoạch chế biến thành thức ăn theo phong tục địa phương để có mâm cơm gạo lúa mới dâng cúng Bà mẹ xứ sở; thổ thần, thổ địa; tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ...

    Bánh xèo. ẢNH: LHK

    Đặc biệt, đối với người dân quê Quảng Ngãi, một thức dâng cúng gần như không thể thiếu là bánh xèo. Vào dịp này, đi khắp làng quê, đâu đâu cũng nghe mùi thơm bánh xèo lan tỏa trong không gian ngày mưa lạnh. Gọi là “dịp”, vì người ta không nhất thiết phải làm bánh xèo và dâng cúng vào chính ngày rằm, mà kéo dài từ những ngày giữa tháng cho đến hai ba (23) tháng Mười.

    Đúc bánh xèo không khó, nguyên liệu đúc bánh xèo là những thức gần gũi trong đời sống hằng ngày. Trên nền nguyên liệu cơ bản là bột gạo ngâm trong nước rồi xay mịn, người ta có thể làm ra bao nhiêu là loại bánh xèo: Bánh xèo tôm, bánh xèo thịt vịt, bánh xèo thịt bò, bánh xèo mực, bánh xèo lá hẹ, bánh xèo nấm mối, bánh xèo nấm rơm...

    Cách thức mà người ta chuẩn bị và không khí trong ngày đúc bánh xèo “trước cúng ông bà, sau cả nhà cùng hưởng” thật thiêng liêng, ấm áp. Trước đó mấy ngày, đàn ông con trai phải lo chuẩn bị chất đốt. Củi vớt được trên sông trong những ngày lũ lụt được chẻ thành que nhỏ đem phơi ngoài nắng hoặc gác lên giàn bếp cho khô để làm củi đun. Loại chất đốt để đúc bánh xèo tuyệt vời nhất là những đoạn dây rừng (dây chìu) dùng làm dây néo khi dựng các guồng xe nước. Cuối mùa, guồng bờ xe được hạ xuống để tránh bị lũ kéo trôi.

    Tỷ phú Nam Định tiết lộ về tòa lâu đài gần 50 tỷ, xây trong 9 năm
    Nam sinh xuất sắc đạt số điểm Khởi động cao nhất trong lịch sử 21 năm Đường lên đỉnh Olympia
    Bốc biển “ngũ ʠuý 5”, chủ xe Vision trúng ngay lộc cuối năm sang tên đổi chủ mới với giȧ ƙhủng

    Tre được chọn lựa để giữ lại cho mùa sau. Dây rừng chỉ dùng một lần nên người thợ xe đem về nhà mình dùng và chia cho hàng xóm. Củi từ dây rừng không chậm bắt lửa như củi gỗ, cũng không quá nhanh đượm, nhanh tàn như bã mía, mà gọn gàng, riu ríu vừa liếm quanh khuôn bánh xèo. Các bà, các chị chuẩn bị khuôn đúc, ngâm gạo, đợi sáng hôm sau ra chợ sớm, kẻ mua vịt, người mua tôm, lại thêm ít thịt heo mỡ, nấm rơm, giá đỗ xanh, gặp kỳ có nấm mối thì tuyệt vời hơn.

    Khuôn bánh xèo của người Quảng Ngãi có đường kính chừng một gang tay, bằng đất nung. Mỗi nhà thường có vài ba khuôn, khi nhà mình đúc thì sang nhà bên mượn thêm vài khuôn nữa.

    Lửa nổi lên, bà và mẹ ngồi vào bếp trước, vừa đúc vừa chỉ dẫn cho các con, các cháu. Từ việc thoa dầu đậu phụng hoặc mỡ heo lên khuôn, rồi cho bột đều vào khuôn, đến lúc lấy bánh ra khỏi khuôn khéo léo bằng chiếc xiên tre. Bánh ra khuôn được sắp thành từng lớp vào chiếc rổ tre lót lá chuối, mỗi lúc một đầy dần lên.

    Khói bếp đã lừng lững bay trên mái nhà, mùi thơm của những chiếc bánh xèo quê chầm chậm lan theo làn gió đông. Khách khứa bắt đầu tề tựu ở nhà trên, uống trà, hút thuốc, trò chuyện về vụ mùa đã qua và những dự định cho năm mới sắp đến. Các ông soạn lễ vật lên bàn thờ. Các bà đứng dậy làm nước chấm, nhường bếp lửa cho các cháu gái tập đúc bánh. Nước mắm cá cơm ngon nhức chân răng, tỏi Lý Sơn thơm líu lưỡi, ớt kim ngoài vườn cay muốn bừng môi. Ba món ấy quyện vào làm thành món nước chấm rất riêng Quảng Ngãi.

    Đám cưới “khủng” trong lâu đài dát vàng khiến MXH “mắt tròn mắt dẹt“ từ không gian tiệc cưới xa hoa đến thực đơn đãi khách toàn những món “nhà giàu“
    Hé lộ “căn bếp dã chiến“ của Táo Quân lúc 2 giờ sáng: Tự Long buồn ngủ díp cả mắt vẫn cố gắng vì khán giả
    Sơn Tùng lần đầu xuất hiện sau ồn ào, nghi vấn nhắn gửi Thiều Bảo Trâm: “Chúng ta đã dành tất cả điều tuyệt vời nhất cho nhau. Thương em“

    Rổ rau sống của người miền quê núi Ấn, sông Trà cũng không quá nhiều loại rau như người Nam Bộ, nhưng loại nào ra loại đó: Giá đỗ xanh ủ ngoài bãi cát ven sông; rau diếp cá, xà lách trồng trong vườn nhà; quả khế chua chớm ngả vàng, quả chuối chát xanh xắt mỏng đem ngâm trong nước muối nhạt; thêm ít rau quế, rau răm. Bánh tráng gạo mỏng dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ tam giác bằng bàn tay để cuộn rau sống, bánh xèo cũng là một cách ăn riêng của người Quảng Ngãi.

    Nghi thức cúng cơm mới với món bánh xèo cũng không quá rườm rà. Bình hoa, nải chuối, cau trầu quệt với vôi cay, chén nước, chén gạo, cốc rượu, nén hương, một ít vàng mã chuẩn bị từ trước. Chỉ có một thức chính là bánh xèo, cộng thêm chén mắm. Gia chủ ăn mặc chỉnh tế lâm râm khấn vái: Tạ ơn trời đất, thần linh, tổ tiên, ông bà đã phù hộ, độ trì cho một vụ mùa như ý. Cầu cho vạn vật tốt tươi, cả nhà được bình an, khương thới. Lễ sắp tàn thì dâng lên bình trà nóng hổi trước khi hóa vàng.

    Trong khi các ông lo việc nghi lễ, thì các bà sắp bánh ra đĩa rồi đặt vào chiếc mâm đan bằng mây, dặn dò con cháu mang qua tặng nhà hàng xóm, biếu người già, gọi là chút quà thơm thảo, ấm áp ngày mưa. Người ta gọi lễ cúng rằm tháng Mười của người Quảng Ngãi là “Tết bánh xèo” cũng thiệt chính xác và giàu ý nghĩa.

    Hàng xóm không làm lễ cúng trùng nhau

    Xôn xao bảng lương thưởng Tết 6 triệu, sếp trừ tiền ngủ gật, bấm điện thoại, đi muộn chỉ còn 120k
    Bạn cô dâu đột nhập vào phòng cô dâu, chú rể lấy tr.ộm c.ặp nh.ẫn cư.ới và hơn 1 cây vàng
    Bài văn tả mùa xuân khiến Hoa hậu Đỗ Hà phải share liền: Đoạn đầu văn vở nhưng câu cuối chốt hạ siêu chưng hửng

    Các nhà gần nhau thường “thỏa thuận” không làm lễ cúng trùng nhau. Ngụ ý là để nhà này có thể mời nhà kia sang dự với mình, hoặc giả nếu không mời sang nhà dự lễ thì mang bánh đến biếu cả nhà cùng ăn. Nếu như trong các ngày giỗ kỵ, khách mời chủ yếu là họ hàng, thân tộc, thì trong lễ cúng rằm tháng Mười khách mời chủ yếu là hàng xóm láng giềng, sui gia, bạn bè thân thuộc.

     

    create

    Lê Hồng Khánh / baoquangngai.vn

    Nguồn: http://baoquangngai.vn/channel/2047/202012/tet-banh-xeo-cua-nguoi-quang-ngai-3033650/

    Đắk Lắk: Chợ hoa Xuân Tân Sửu diễn ra từ ngày 15 đến 30 tháng Chạp

    Đắk Lắk: Chợ hoa Xuân Tân Sửu diễn ra từ ngày 15 đến 30 tháng Chạp

    timer20/01/2021

    UBND TP. Buôn Ma Thuột cho biết, chợ hoa Xuân Tân Sửu năm 2021 diễn ra từ ngày 27-1-2021 đến trước 18 giờ ngày 11-2-2021 (tức từ ngày 15 tháng Chạp đến 30 Tết).

    Đắk Lắk: Thành phố cà phê kết hợp thiên nhiên và kiến trúc tại Buôn Ma Thuột

    Đắk Lắk: Thành phố cà phê kết hợp thiên nhiên và kiến trúc tại Buôn Ma Thuột

    timer16/01/2021

    Kết hợp thiên nhiên và kiến trúc chữa lành, dự án thành phố cà phê với quy mô 45,45 ha tọa lạc tại Buôn Ma Thuột, Tây Nguyên – thủ phủ nông sản tỷ USD.

    Hội chợ xuân Quảng Ngãi 2021: Nơi hội tụ của hàng Việt

    Hội chợ xuân Quảng Ngãi 2021: Nơi hội tụ của hàng Việt

    timer15/01/2021

    Tiếp nối thành công các cuộc hội chợ xuân được tổ chức thường niên dịp trước tết Nguyên đán và tạo cơ hội mua sắm, giao lưu, giải trí cho người dân trong tỉnh, Sở Công thương Quảng Ngãi đã thống nhất cho Công ty TNHH Xúc tiến Thương mại Đức Việt tổ chức 'Hội chợ Xuân Quảng Ngãi 2021'. Đây là một trong những hoạt động giao thương, là điểm gặp gỡ để mua sắm, tận hưởng không khí Tết Việt vui tươi, đầm ấm trên quê hương núi Ấn - sông Trà.

    Haı ngôı nhà thּờ độᴄ đáo nhất ʋùng Tây Nguyên, nhà thּờ ở Kon Tum ʋınh dự được góp mặt

    Haı ngôı nhà thּờ độᴄ đáo nhất ʋùng Tây Nguyên, nhà thּờ ở Kon Tum ʋınh dự được góp mặt

    timer24/12/2020

    Chuyến đi Tây Nguyên vừa rồi, chúng tôi có dịp đến thăm hai ngôi nhà thờ độc đáo, mang bản sắc của vùng đất này. Đó là ngôi nhà thờ gỗ ở thành phố Kon Tum và nhà thờ hình dáng nhà rông ở buôn Pleichuet ở Gia Lai.