Cao Bằng: Tập trung phát triển nguồn gen nâng cao năng suất, chất lượng hạt dẻ Trùng Khánh

    Dẻ Trùng Khánh được đánh giá là cây đa tác dụng, có nhiều giá trị nguồn gen và kinh tế cao; hạt dẻ Trùng Khánh được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Từ năm 2011, hạt dẻ Trùng Khánh được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý, qua đó khẳng định giá trị to lớn của đặc sản địa phương. Tuy nhiên, những nghiên cứu sâu về cây dẻ chưa nhiều, vì vậy, việc nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen, nhân giống và mở rộng diện tích trồng có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

    Doanh nghiệp tham quan mô hình trồng dẻ trội tại xóm Bản Giăn, xã Lăng Hiếu (Trùng Khánh).

    Trùng Khánh là địa phương từ lâu được biết đến có nhiều cây trồng đặc sản bản địa nổi tiếng, trong đó có cây dẻ. Tuy nhiên, trong những năm qua, cây dẻ chưa được phát triển đúng với tiềm năng vì thiếu thông tin về đặc điểm lâm học, sinh lý, sinh thái, các kỹ thuật nhân giống, trồng rừng chưa được nghiên cứu đầy đủ và bài bản, dẫn đến thiếu hướng dẫn kỹ thuật trồng rừng thâm canh dẻ Trùng Khánh theo hướng lấy quả.

    Để khai thác và phát triển nguồn gen dẻ Trùng Khánh đạt năng suất, chất lượng, góp phần nâng cao giá trị của rừng trồng dẻ, cải thiện đời sống cho người dân tham gia trồng rừng, trước hết, cần xác định được các đặc điểm lâm học của cây dẻ, xác định giá trị nguồn gen các xuất xứ của dẻ Trùng Khánh đạt chất lượng cao, trên cơ sở đó xây dựng vườn giống vô tính nhằm cung cấp vật liệu giống từ các cây trội đã được tuyển chọn. Năm 2018, bằng nguồn kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ, Viện Nghiên cứu Lâm sinh thực hiện đề tài “Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen cây dẻ Trùng Khánh tại Cao Bằng” với mục tiêu khai thác, phát triển nguồn gen cây dẻ Trùng Khánh.

    Theo số liệu thống kê của đề tài, hiện nay, diện tích trồng dẻ Trùng Khánh chỉ khoảng 260 ha, chủ yếu tập trung tại các xã: Khâm Thành, Đình Phong, Đình Minh, Ngọc Khê, Chí Viễn, Phong Châu... với sản lượng khoảng 180 - 200 tấn. Mặc dù có giá trị và nhu cầu rất lớn, nhưng do người dân chưa biết cách chăm sóc, không áp dụng đúng quy trình kỹ thuật cùng với nhiều cây già cỗi nên một số cây bắt đầu chết hoặc cho sản lượng thấp, chất lượng nguồn gen có hiện tượng suy giảm.

    Ông Hoàng Văn Đồng, tổ 8, thị trấn Trùng Khánh chia sẻ: Gia đình tôi trồng vườn dẻ từ năm 1998, sau 7 năm cho thu hoạch, sản lượng 10 năm đầu đạt 3 tấn/năm. Sau nhiều năm, vườn dẻ ra quả không đều nên tôi chặt bớt, hiện tại chỉ còn khoảng 30 cây dẻ, năm 2020 gia đình thu hoạch trên 1 tấn hạt dẻ. Năm 2021 chỉ thu được 3 tạ hạt dẻ, so với năm 2020 giảm trên 50%.

    Anh trai vất vả làm lụng, ngày em trai cưới vợ tặng quà khủng: 5 sổ đỏ, 500 triệu, 5 cây vàng
    Người dân ở nhà đi thuê, ở trọ nếu không làm việc này có thể bị phạt 1-2 triệu đồng
    Người sắp bị ung thư gan thường có “2 đau – 2 ngứa“ cực khó chịu, đáng tiếc là ai cũng bỏ qua vì tưởng là bệnh vặt

    Từ kết quả thu thập, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng và phẩm chất cây dẻ, đề tài đã tuyển chọn và công nhận 31 cây trội dẻ Trùng Khánh. Đây là các cây sinh trưởng tốt, phẩm chất tốt với đường kính ngang ngực (trung bình đạt 57,3 cm), chiều cao vút ngọn đạt trung bình 16,3 m, đường kính tán dày đạt 8,7 m, độ dày tán đạt 4 m, sản lượng trung bình 3 năm gần nhất đạt 25,5 kg. Đây là nguồn gen tốt phục vụ công tác nhân giống, tạo ra các cây con có chất lượng, năng suất cao.

    Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống vô tính loài dẻ Trùng Khánh bằng phương pháp giâm hom, biện pháp nhân giống sinh dưỡng dẻ bằng phương pháp ghép, gồm ghép nêm, ghép áp, ghép mắt. Kết quả nghiên cứu cho thấy, phương pháp ghép cho ưu điểm vượt trội, cây ghép giữ được các đặc tính của giống muốn nhân, cây ghép sinh trưởng, phát triển tốt, khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của cây gốc ghép, hệ số nhân giống cao, tăng khả năng chống chịu hạn, chịu úng, chịu rét và sâu bệnh; trong các phương pháp ghép, ghép nêm cho tỷ lệ thành cây cao nhất, chiếm 83%. Nhóm thực hiện đề tài phối hợp với huyện Trùng Khánh tổ chức khảo sát địa điểm, liên kết xây dựng vườn ươm cây dẻ để chọn cây giống tốt, đảm bảo năng suất vườn ươm giữa hợp tác xã với các hộ liên kết trồng dẻ, diện tích trên 15 ha.

    Phó Chủ tịch UBND huyện Trùng Khánh Hoàng Mạnh Hào cho biết: Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện khóa XX, nhiệm kỳ 2020 - 2025, huyện tổ chức thực hiện 3 chương trình trọng tâm về phát triển nông nghiệp thông minh gắn với chế biến sản phẩm hàng hóa, phát triển kinh tế cửa khẩu, phát triển du lịch. Về phát triển nông nghiệp thông minh, chú trọng phát triển cây dẻ, giai đoạn 2021 - 2025 tiếp tục phát triển trên 1.000 ha tại 7 xã, giao chỉ tiêu cho các xã, năm 2022 trồng thêm 34 ha dẻ.

    Hiện nay, Công ty TNHH Nasan Green tại huyện Trùng Khánh phối hợp và nhận chuyển giao với Viện Nghiên cứu Lâm sinh nghiên cứu thành công đề tài “Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen cây dẻ Trùng Khánh (castanea mollissima Blume) tại tỉnh Cao Bằng” thuộc đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh, giai đoạn 2018 - 2021 để xây dựng dự án nông thôn miền núi “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ vào nhân giống, gây trồng phát triển cây hạt dẻ Trùng Khánh tại tỉnh Cao Bằng” với thời gian thực hiện 36 tháng, từ năm 2022 - 2025. Dự án thực hiện với mục tiêu ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ về nhân giống, gây trồng phát triển cây dẻ và chế biến các sản phẩm từ hạt dẻ Trùng Khánh. Dự án đã tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ Viện Nghiên cứu Lâm sinh với các nội dung: Thực hiện quy trình công nghệ nhân giống vô tính cây dẻ Trùng Khánh và đồng hành với người dân trên địa bàn, gây trồng 5 ha cây dẻ với sự hỗ trợ kỹ thuật của Viện Nghiên cứu Lâm Sinh tại xã Đình Phong; tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ Viện Công nghiệp Thực phẩm các quy trình: công nghệ sơ chế, bảo quản lạnh hạt dẻ, công nghệ chế biến các sản phẩm từ hạt dẻ (hạt dẻ chiên chân không, bột hạt dẻ).

    Hành động của anh shipper trên phố khiến người đi đường vội chụp ảnh rồi chia sẻ
    F0 ho, đau họng kéo dài cứ áp dụng 9 cách sẽ dễ chịu, đào thải vi rút nhanh: Rẻ tiền mà hiệu quả
    Chuyên gia cảnh báo: 3 ngày đầu sau khi tiêm vắc xin trẻ tuyệt đối không nên làm việc này để ngừa phản ứng

    Dự án góp phần khai thác và phát triển nguồn gốc, xuất xứ hạt dẻ trùng Khánh đạt năng suất, từng bước làm chủ tiến bộ kỹ thuật, khai thác tiềm năng từ đất đai, lao động, tạo ra sản phẩm và phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm có giá trị kinh tế cao, cải thiện đời sống cho người dân tham gia trồng dẻ.              

    create

    Hoàng Kiều / baocaobang.vn

    Nguồn: https://baocaobang.vn/Khoa-hoc-Cong-nghe/Tap-trung-phat-trien-nguon-gen-nang-cao-nang-suat-chat-luong-hat-de-Trung-Khanh/87875.bcb

    "